زاها حدید عنوان دار بزرگترین معمار کنونی جهان



زها ( زاها ) حدید در تاریخ ۳۱ اکتبر ۱۹۵۰ در بغداد به دنیا آمده است. ایشان مدرک ریاضیات خود را از دانشکاه آمریکایی بیروت اخذ کرد و سپس برای تحصیل در مدرسه معماری (AA) راهی لندن شد. زاها حدید (Zaha Hadid) که در حال حاضر تبعه و شهروند انگلستان می باشد از سال ۱۹۷۲ در انجمن معماری لندن (Architectural Association in London) به تحصیل در رشته معماری پرداخت و در سال ۱۹۷۷ موفق به دریافت مدرک خود گردید. او پس از اتمام تحصیلات، به دفتر معماری متروپولیتن (Office for Metropolitan Architecture) پیوست و به همراه همکاران خود در OMA، رم کولهاس (Rem Koolhaas) و الیا زنگلیس (Elia Zenghelis)، به تدریس در مدرسه معماری AA پرداخت و بعدها تا سال ۱۹۸۷، آتلیه شخصی اش را در مدرسه AA سرپرستی نمود.
زاها حدید اخیراً عهده دار کرسی استادی کنزو تانگه (Kenzo Tange) در مدرسه طراحی دانشگاه هاروارد، و کرسی استادی سالیوان در دانشگاه ایلی نویز (Illinois)، مدرسه معماری شیکاگو، گردید و قبلاً نیز به عنوان استاد میهمان در دانشگاه هنر هامبورگ (Hochschule für Bildende Künste)، مدرسه معماری نولتن (Knolton)، استودیوی اوهایو و کارشناسان ارشد (Ohio and the Masters) در دانشگاه کلمبیا، نیویورک، تدریس نموده است. علاوه بر این، او عضو افتخاری آکادمی هنر و ادبیات آمریکا و همکار انستیتوی معماری آمریکا می باشد. وی در حال حاضر استاد دانشگاه هنرهای کاربردی وین در اتریش و دستیار درس طراحی معماری ائرو ساآرینن (Eero Saarinen) در ترم بهار ۲۰۰۴ دانشگاه ییل (Yale)، نیوهون (New Haven)، است.


دید معماری است که پیوسته مرزهای معماری و طراحی شهری را گسترش می دهد. او در کارهایش با بهره گیری از مفاهیم فضایی جدیدی که تقویت کننده مناظر شهری موجود هستند، زیبایی شناسی نظری ای (غیرعملی) را پیگیری و تجربه می کند که تمام زمینه های طراحی از طراحی شهری تا طراحی داخلی و مبلمان را در برمی گیرد. با اینکه شهرت زاها حدید بیشتر بخاطر اصلی ترین کارهای ساخته شده اش می باشد، اما علایق و دل مشغولی های عمده او مستلزم اشتغال همزمان وی به فعالیت حرفه ای، تدریس و پژوهش است.
حدید اساس معماری را در نحوه فکر کردن به آن می داند. طرح های ساختمانی حدید که به صورت نقاشی عرضه می شوند، در ٢٥ سال گذشته، نقش مهمی در تحول معماری معاصر داشته اند. این آثار در موزه ها و گالری های معروف جهان از جمله موزه گوگنهایم و موزه هنرهای مدرن نیویورک به نمایش درآمده و بخشی از کلکسیون دائمی آنهاست.
زاها حدید با شرکت در مسابقات متعدد طراحی معماری، ایده ها و افکار نوینی را به معرض نمایش گذاشته است که این امر نشان دهنده رویکرد آوانگارد و پیشروی وی در طراحی معماری می باشد. اکثریت پروژه های مختلف او که تاکنون اجرا شده اند و یا در حال حاضر در دفتر وی بر روی آنها کار می شود، حاصل شرکت در این مسابقات هستند.
طرح های بدیع او برای ایجاد فضاهای معماری سال ها با تحسینی توأم با تردید روبرو بود. اما امروزه که جهان آمادگی بیشتری برای پذیرش و ایجاد بناهای پیچیده دارد، این طرح ها نیز با استقبال بیشتری روبرو شده است. او در کار خود از حرکت، ایجاد فضاهای خالی و فرم های کشیده افقی استفاده می کند و در زمینه طراحی مبلمان و معماری داخلی، طرح های نمایشگاهی و تجهیزات و لوازم صحنه نمایش نیز کارهای زیادی را انجام داده است.


زاها حدید تا به حال بخاطر طراحی پروژه های مختلف، چندین جایزه معماری دریافت نموده است و در سال ۲۰۰۴ نیز به عنوان برنده جایزه معماری پریتزکر، مهم ترین جایزه جهان در زمینه معماری، انتخاب گردید. او نخستینی زنی است که طی ۲۸ سال برگزاری جایزه پریتزکر، موفق به دریافت این جایزه معتبر بین المللی شده است. جایزه صدهزار دلاری پریتزکر طی مراسمی در روز ٣١ ماه مه همان سال در موزه آرمیتاژ در شهر سن پترزبورگ روسیه به این معمار عراقی ـ انگلیسی، اعطا گردید.

زاها حديد اخيراً عهده­دار کرسي استادي کنزو تانگه (Kenzo Tange) در مدرسه طراحي دانشگاه هاروارد، و کرسي استادي ساليوان در دانشگاه ايلي­نويز (Illinois)، مدرسه معماري شيکاگو، گرديد و قبلاً نيز به عنوان استاد ميهمان در دانشگاه هنر هامبورگ (Hochschule für Bildende Künste)، مدرسه معماري نولتن (Knolton)، استوديوي اوهايو و کارشناسان ارشد (Ohio and the Masters) در دانشگاه کلمبيا، نيويورک، تدريس نموده است. علاوه بر اين، او عضو افتخاري آکادمي هنر و ادبيات آمريکا و همکار انستيتوي معماري آمريکا مي‌باشد. وي در حال حاضر استاد دانشگاه هنرهاي کاربردي وين در اتريش و دستيار درس طراحي معماري ائرو ساآرينن (Eero Saarinen) در ترم بهار 2004 دانشگاه ييل (Yale)، نيوهون (New Haven)، است.

حديد معماري است که پيوسته مرزهاي معماري و طراحي شهري را گسترش مي‌دهد. او در کارهايش با بهره­گيري از مفاهيم فضايي جديدي که تقويت­کننده مناظر شهري موجود هستند، زيبايي­شناسي نظري­اي (غيرعملي) را پيگيري و تجربه مي‌کند که تمام زمينه­هاي طراحي از طراحي شهري تا طراحي داخلي و مبلمان را در برمي‌گيرد. با اينکه شهرت زاها حديد بيشتر بخاطر اصلي­ترين کارهاي ساخته­شده­اش مي‌باشد، اما علايق و دل­مشغولي­هاي عمده او مستلزم اشتغال همزمان وي به فعاليت حرفه­اي، تدريس و پژوهش است.

حديد اساس معماري را در نحوه فکر کردن به آن مي‌داند. طرح هاي ساختماني حديد که به صورت نقاشي عرضه مي‌شوند، در ٢٥ سال گذشته، نقش مهمي در تحول معماري معاصر داشته‌اند. اين آثار در موزه­ها و گالري­هاي معروف جهان از جمله موزه گوگنهايم و موزه هنرهاي مدرن نيويورک به نمايش درآمده و بخشي از کلکسيون دائمي آنهاست.

زاها حديد با شرکت در مسابقات متعدد طراحي معماري، ايده­ها و افکار نويني را به معرض نمايش گذاشته است که اين امر نشان­دهنده رويکرد آوانگارد و پيشروي وي در طراحي معماري مي‌باشد. اکثريت پروژه­هاي مختلف او که تاکنون اجرا شده­اند و يا در حال حاضر در دفتر وي بر روي آنها كار مي‌شود، حاصل شرکت در اين مسابقات هستند.

طرح‌هاي بديع او براي ايجاد فضاهاي معماري سال­ها با تحسيني توأم با ترديد روبرو بود. اما امروزه که جهان آمادگي بيشتري براي پذيرش و ايجاد بناهاي پيچيده دارد، اين طرح‌ها نيز با استقبال بيشتري روبرو شده است. او در کار خود از حرکت، ايجاد فضاهاي خالي و فرم­هاي کشيده افقي استفاده مي‌کند و در زمينه طراحي مبلمان و معماري داخلي، طرح‌هاي نمايشگاهي و تجهيزات و لوازم صحنه نمايش نيز کارهاي زيادي را انجام داده است.

زاها حديد تا به حال بخاطر طراحي پروژه­­هاي مختلف، چندين جايزه معماري دريافت نموده است و امسال نيز به عنوان برنده جايزه معماري پريتزکر، مهم­ترين جايزه جهان در زمينه معماري، انتخاب گرديد. او نخستيني زني است که طي 26 سال برگزاري جايزه پريتزکر، موفق به دريافت اين جايزه معتبر بين­المللي شده است. جايزه صدهزار دلاري پريتزکر طي مراسمي در روز ٣١ ماه مه در موزه آرميتاژ در شهر سن­پترزبورگ روسيه به اين معمار عراقي ـ انگليسي، اعطا خواهد شد.

مشهور­ترين پروژه­هاي ساخته­شده زاها حديد عبارتند از:
ـ ايستگاه آتش­نشاني Vitra، Weil am Rhein، آلمان (1993)
ـ ساختمان نمايشگاهي Lfone، Weil am Rhein، آلمان (1999)
ـ منطقه ذهن (Mind Zone) در گنبد هزاره، گرينويچ، لندن، انگلستان (1999)
ـ پارک­سوار هونهايم شمالي، استراسبورگ، فرانسه (2001)
ـ جايگاه اسکي پرش Bergisel، Innsbruck، اتريش (2002)
ـ مرکز هنرهاي معاصر Rosenthal، سين­سيناتي، اوهايو، ايالات متحده (2003)

در حال حاضر نيز در دفتر زاها حديد بر روي پروژه­هاي متنوعي کار مي‌شود:
ـ مرکز ملي هنرهاي معاصر (MAXXI)، رم، ايتاليا
ـ موزه گوگنهايم، Taichung، تايوان
ـ مرکز علمي Phaeno، ولفسبورگ، آلمان
ـ ايستگاه قطار سريع­السير Napoli-Afragola، ناپل، ايتاليا
ـ طرح کلي ناحيه Zorrozaurre، بيلبائو، اسپانيا
ـ ساختمان مرکزي BMW، Leipzig، آلمان

ـ توسعه مرکز هنرهاي Price Tower، Bartlesville، ايالات متحده
ـ مرکز فرهنگي ـ ورزشي Herault، مون­پليه، فرانسه

برندگان جايزه معماري پريتزکر
اسامي برندگان جايزه معماري پريتزکر طي 26 سال برگزاري اين جايزه، به شرح زير است:
1. سال 1979: فيليپ جانسون (Philip Johnson) از ايالات متحده
2. سال 1980: لوئيس باراگان (Luis Barragan) از مکزيک
3. سال 1981: جيمز استرلينگ (James Stirling) از انگلستان
4. سال 1982: کوين روشه (Kevin Roche) از ايالات متحده
5. سال 1983: يو مينگ پي (Ieoh Ming Pei) از ايالات متحده
6. سال 1984: ريچارد مه­ير (Richard Meier) از ايالات متحده
7. سال 1985: هانس هولاين (Hans Hollein) از استراليا
8. سال 1986: گاتفريد بوهم (Gottfried Boehm) از آلمان
9. سال 1987: کنزو تانگه (Kenzo Tange) از ژاپن
10. سال 1988: گوردن بون­شافت (Gordon Bunshaft) از ايالات متحده و اسکار نيمه­ير (Oscar Niemeyer) از برزيل
11. سال 1989: فرانک گري (Frank O. Gehry) از ايالات متحده
12. سال 1990: آلدو روسي (Aldo Rossi) از ايتاليا
13. سال 1991: رابرت ونتوري (Robert Venturi) از ايالات متحده
14. سال 1992: آلوارو سيزا (Alvaro Siza) از پرتغال
15. سال 1993: فوميهيکو ماکي (Fumihiko Maki) از ژاپن
16. سال 1994: کريستين دو پورتزامپارک (Christian de Portzamparc) از فرانسه
17. سال 1995: تادائو آندو (Tadao Ando) از ژاپن
18. سال 1996: رافائل مونئو (Rafael Moneo) از اسپانيا
19. سال 1997: سور فهن (Sverre Fehn) از نروژ
20. سال 1998: رنزو پيانو (Renzo Piano) از ايتاليا
21. سال 1999: سر نورمن فاستر (Sir Norman Foster) از انگلستان
22. سال 2000: رم کولهاس (Rem Koolhaas) از هلند
23. سال 2001: ژاک هرزوگ (Jacques Herzog) و پي­ير دمورن (Pierre de Meuron) از سوئيس
24. سال 2002: گلن مورکات (Glenn Murcutt) از استراليا
25. سال 2003: يورن اتزن (Jørn Utzon) از دانمارک
26. سال 2004: زاها حديد (Zaha Hadid) از انگلستان